VE Dieselpomp

De VE dieselpompen van Bosch zijn o.a. Bij Volkswagen toegepast. Het gaat te ver om alle ins en outs van de dieselpompen hier te behandelen. Voor de roterende verdelerpomp zal hier een flinke tip van de sluier worden opgelicht. De bij de transporter T3 gebruikte dieselpompen zijn zonder uitzondering Bosch VE pompen.
Twee uitvoeringen van de Bosch VE dieselpompen

Soorten mechanische dieselpompen

Er zijn pompen die een plunjer hebben voor elke cilinder, er zijn pompen die een plunjer gebruiken voor de bediening van alle cilinders. Pompen met één enkele plunjer voor alle cilinders, zijn verdelerpompen. De pompen die voor elke cilinder een plunjer hebben, worden lijnpompen genoemd. Er zijn ook pompen met een accumulator systeem (common rail) en unit pompen die op de kop gemonteerd worden en één cilinder van brandstof voorzien. Deze laatste worden vaak bediend door de nokkenas.

De VE dieselpompen zijn ontworpen voor “kleine” motoren tot 25 kw per cilinder. Het betreft hier een verdelerpomp met maar één plunjer voor alle cilinders. Afhankelijk van de kam, rollenplaat en de kop is de pomp geschikt voor 4, 5, of 6 cilinder motoren. Een pomp voor een 6 cilinder motor is door de bouw niet voor een 4 cilinder te gebruiken. De VE pompen zijn echter allen bouwgelijk, waardoor veel onderdelen onderling uitwisselbaar zijn. Vooral de bovenbouw, de regeling van de pomp verschilt. Deze is er in elektronisch geregelde en mechanisch geregelde uitvoering, met daarin ook nog vele tussenvormen. VE pompen zijn er zowel voor indirect, als direct ingespoten diesels.

Bij de transporter zijn enkel mechanische verdelerpompen gebruikt, Hier beperken we ons tot die pompen.

Hoe zit de pomp in elkaar

De VE dieselpompen leveren brandstof aan de motor op het juiste moment, in de juiste hoeveelheid, met een plunjer, die ook de brandstof verdeelt over de verschillende cilinders.

  • 1 In dit blok vindt je de schotten-pomp, die zorgt voor een overdruk binnen de pomp, en een overdrukventiel, wat ervoor zorgt dat die druk niet te hoog wordt.
  • 2 hoge druk plunjer pomp, genereert de juiste brandstofdruk voor inspuiting en distributeert de brandstof over de cilinders.
  • 3 Een vliegwiel met gewichtjes regelt door middelpunt vliedende kracht de inspuit hoeveelheid, en regelt daarmee, binnen bepaalde grenzen de kracht en de snelheid van de motor. Afhankelijk van de stand van de gashevel bepaalt dit onderdeel ook het maximum en minimum toerental van de motor.
  • 4 een elektromagnetisch “shut off” ventiel maakt het mogelijk de motor uit te zetten.
  • 5 Tijd verstel mechanisme. Dit laat toe voor bv een koude start het inspuitbegin te verstellen. Dit kan mechanisch of hydraulisch, afhankelijk van de uitvoering van de pomp

De opvoer-pomp - Schotten-pomp - Brandstof aanvoer

De Schotten-pomp zorgt voor de aanvoer van de diesel en de overdruk in de pomp die nodig is voor een storingsvrije werking van de hogedruk pomp. De hogedruk pomp (plunjer pomp) kan niet werken als zich lucht in de pomp bevindt. De schotten-pomp heeft een capaciteit die vele malen hoger is als die van de plunjer pomp, dit is nodig voor de ontluchting van het brandstofsysteem. Onnodig te zeggen dat de brandstoftoevoer naar de verdeler-pomp altijd goed in orde moet zijn. Een filter is van groot belang, evenals een lekvrije aanzuig en retour leiding. De brandstoftoevoer moet vrij van water zijn en een goede doorstroming van de brandstof toelaten. Als er een te groot vacuum gezogen wordt door een te kleine doorlaat, door een knik in de leidingen, een slechte tankontluchting of een verstopt filter, kan immers lucht in de pomp komen. De taak van het dieselfilter is niet alleen het schoonhouden van de brandstof aar de pomp, maar ook het verwijderen van eventueel water. Water in de brandstof kan o.a. Zorgen voor corrosie in de pomp, waardoor deze defect kan raken.

(links) 1. Inlaat, 2. uitlaat, brandstof
(links) 1. Aandrijfas, 2. overdruk ventiel, 3. excentrische ring, 4. Ondersteuningsring, 5. aandrijving regelgewichten, 6. aandrijf klauw, 7. banjo bout met beperkte doorlaat, 8. pomphuis

Bij het werken aan het brandstofsysteem moet schoon gewerkt worden. Rotzooi kan de pomp kapot maken. Het is dan ook zaak het dieselfilter elke 15.000 km te vervangen, en water elke 7.500 bij de oliewissel af te laten. Als aan de pomp gewerkt gaat worden, moet dit in een schone omgeving, waarbij eventueel vuil wat in de pomp kan vallen verwijderd is.

Het hoge-druk gedeelte, de inspuiting

(midden) 1. Klauwplaat, 2. roller ring, 3. nokken plaat, 4. distributie plunjer voet, 5. distributie plunjer, 6. link element, 7. controle ring, 8. distributie kop, 9. aansluiting injectie leiding, 10. plunjer retour veer

In het hogedruk gedeelte wordt de diesel verdeeld door het roteren van de pompplunjer. Door de heen en weer gaande beweging wordt brandstof aangezogen, gecomprimeerd en verder gepompt, Door de controle ring wordt de hoeveelheid brandstof geregeld. De stotende beweging van de plunjer wordt verzorgd door een ring met rollen en een kam die eroverheen draait. Door het verstellen van de ring met rollen kan het inspuitmoment verstelt worden. Dit gebeurt om bv de start makkelijker te maken. Afhankelijk van het type pomp kan dit hydraulisch (met brandstofdruk) gebeuren, of mechanisch met bv een kabel en hevel.

Onnodig aan te geven dat de besproken onderdelen precisie onderdelen zijn die door het minste vuiltje of spoor van corrosie defect kunnen geraken. Het aankopen van een 2e hands pomp via internet of een sloperij loopt vaak uit op een teleurstelling, omdat er vaak te onzorgvuldig mee omgegaan wordt. Zo worden openingen vaak niet gesloten, wordt er niet al te schoon gewerkt, en wordt de diesel er vaak uitgehaald, waardoor de pakkingen uitdrogen en mogelijk onderdelen vast komen zitten.

Doordat de verdelerpomp ook zorgt voor het ontstekingstijdstip, moet er ook voor gezorgd worden dat de pomp met een micrometer op tijd gezet wordt. Op de foto van de opengewerkte pomp is dan ook in het midden een schroefplug te zien, waar na verwijdering ervan een micrometer op de pompplunjer gezet kan worden. Door verdraaiing van de pomp, kan deze dan op tijd gezet worden.

Ook de terugslag-ventielen in de plunjer kop zijn zo geconstrueerd dat zij zorgen voor een juiste inspuiting. Door de snelheid die de brandstof bij het inspuiten krijgt, kan een vacuüm ontstaan die zorgt voor de aanzuiging van extra brandstof, waardoor een soort veer effect kan optreden. Deze terugslag ventielen zijn zo geconstrueerd dat zij dit ongewenste effect tegengaan. De terugslag ventielen verschillen bij verschillende typen motoren. Zo wordt bij een directe injectie motor een terugslag ventiel gebruikt wat de inspuitleidingen onder een constante hoge druk houd, die bij inspuiting verhoogd wordt. Dit is bij indirecte injectie niet zo. Bij indirekte injektie voorkomt de terugslag klep het terugstromen van de brandstof naar de pomp, en het door stromen van de brandstof door beweging en het gewicht van de brandstof tijdens de inspuiting.

(links) 1. Controle ring, 2. distributie kop, 3. distributie plunjer, 4. terugslag klep, 5. aansluiting injectie leiding

Mechanische snelheidscontrole

Mbv een vliegwiel met gewichtjes (middelpuntvliedende kracht) en veren wordt de snelheid van de motor geregeld door het verschuiven van de controle ring. Deze ring sluit bij de plunjer een opening af, waar de brandstof uit kan ontsnappen. Door het verschuiven van de ring, wordt deze opening bij de plunjer langer of korter afgesloten, wat resulteert in meer, of minder brandstof inspuiten. Door met het gaspedaal aan een veer te trekken wordt de ingespoten hoeveelheid brandstof verhoogd, door het gaspedaal los te laten verminderd. Op de pomp zijn een maximum en minimum instelling te vinden voor de gashevel.. Deze zorgen ervoor dat de motor niet teveel toeren kan maken, maar ook dat de motor niet afslaat. Onnodig aan te geven dat dit samenspel van veren zeer delicaat is, en dat er voorzichtig mee omgegaan moet worden. De veren zorgen voor de opbrengst per slag, regelen mede het maximum en minimum toerental in samenwerking met de contragewichten op een vliegwiel, en in geval van een turbo regelen ze ook een koppel begrenzing om te zorgen dat bij lage toerentallen de motor (voor het meewerken van de turbo) niet teveel roet uitstoot.

LDA Turbodruk brandstof verrijker, of koppel begrenzer

Bij turbo motoren is het nodig de ingespoten brandstof hoeveelheid te beperken zolang de turbo nog geen druk opbouwt, met name bij lage toerentallen. Deze koppel begrenzing is nodig om te voorkomen dat de motor bij lage toeren te veel roet uitstoot. Om dit te bewerkstelligen zijn verschillende methoden en bouwwijzen ontstaan. Bij de transporter wordt gebruik gemaakt van de LDA (LadeDrùckAnreicher) die los van de pomp aan de motor bevestigd is. Onder invloed van de turbodruk op een membraan, wordt een hevel bediend die ingespoten brandstof hoeveelheid vergroot. Bij veel andere motoren zit deze LDA aan de bovenbouw van de brandstofpomp vast gebouwd, zie ook de afbeeldingen. De werking is gelijk, maar door de hoogte van de pomp past deze niet onder de motorkap van de gesloten bussen. Bij de pick-up uitvoeringen is door de hoogte van de laadbak meer plaats, waardoor deze pompen eenvoudig een originele pomp kan vervangen.

Er bestaan verschillende uitvoeringen van deze LDA´s, die welke een trapsgewijze bediening hebben, en die welke met een conische, afstelbare bediening werken. Bij een vaste LDA kan eenb zgn tuningskegel gemonteerd worden welke door een schuinere excentrische kegel een nauwkeuriger afstellen van de roetuitstoot toelaat, waardoor ook het koppel sterk wordt beìnvloed. Het gevolg is niet alleen meer koppel, meer vermogen en meer roet, maar ook een veel hogere warmteontwikkeling in de kop. Hier moet dus voorzichtig mee omgegaan worden, en zeker niet te royaal afgesteld worden. Bij wagens met een losse LDA kan `getuned` worden door de as van de LDA te verstellen.

Belangrijke laatste aanwijzingen

Een diesel inspuitpomp is een zeer delicaat apparaat, wat met grote voorzichtigheid behandeld moet worden. Zo kan een klein vuiltje de pomp buiten werking stellen, en kan er behoorlijk wat ingesteld worden, waarbij kleine verstellingen grote gevolgen voor de motor kunnen hebben. Om deze reden geld voor de pomp, als je niet zeker weet wat je doet, blijf er dan vanaf. Vervanging is immers niet goedkoop! **

/customers/b/e/9/transporter-techniek.nl/httpd.www/phpBB3/docuwiki/data/pages/dieselpomp.txt · Laatst gewijzigd: 13-01-2014 (Externe bewerking)